Διεθνές συνέδριο 2027 για «Ερευνητές Υπό Διωγμό» (SAR Global Congress 2027) και δράσεις των ελληνικών ΑΕΙ για την Ακαδημαϊκή Ελευθερία

Tο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης επιλέχθηκε για να φιλοξενήσει το SAR Global Congress 2027 από τις 15 έως τις 17 Ιουνίου 2027 (https://www.scholarsatrisk.org/event/save-the-date-2027-sar-global-congress-june-15-17-2027).

Το διεθνές δίκτυο «Scholars at Risk/SAR» αριθμεί περισσότερα από 550 μέλη (κυρίως Πανεπιστημιακά ιδρύματα) σε 42 χώρες σε όλον τον κόσμο αποτελεί ένα πολύ ισχυρό, παγκόσμιο κίνημα που παρέχει βοήθεια και υποστήριξη σε ακαδημαϊκούς που αντιμετωπίζουν κάθε είδους κίνδυνο (π.χ. εκτοπισμό λόγω πολέμου, διώξεις  λόγω του ακαδημαϊκού τους έργου, απειλές για την ελευθερία ή και τη ζωή τους), προσφέροντας ασφαλείς χώρους σε συνεργαζόμενα πανεπιστήμια.

Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης αποτελεί το πρώτο ελληνικό Πανεπιστήμιο που έγινε μέλος του Δικτύου SAR. Με πρωτοβουλία του ΑΠΘ και συντονισμένες ενέργειες από το 2018, τον Οκτώβριο του 2021 επιτεύχθηκε η ίδρυση του ελληνικού τμήματος του δικτύου SAR (SAR Greece section, https://scholarsatrisk.ionio.gr/gr/) με ιδρυτικά μέλη, τότε, το ΑΠΘ, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Το SAR Greece Section λειτουργεί υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας.

Η υποστήριξη ακαδημαϊκών «σε κίνδυνο» αποτελεί υποχρέωση των ΑΕΙ στο πλαίσιο των θεμελιωδών ακαδημαϊκών αξιών που υπηρετούν, της ακαδημαϊκής ελευθερίας, της απρόσκοπτης ερευνητικής δραστηριότητας, του εμπλουτισμού της έρευνας και της διδασκαλίας και της ακαδημαϊκής αριστείας. Επιπλέον, δίνει στα ελληνικά ΑΕΙ δυνατότητες πρόσβασης σε χρηματοδότηση από την ΕΕ και άλλους (δημοσίους ή ιδιωτικούς) φορείς για υποδοχή ακαδημαϊκών «σε κίνδυνο», αναδεικνύει την εξωστρέφεια των ιδρυμάτων και την αναγνωρισιμότητά τους σε διεθνές επίπεδο.

Το ΑΠΘ, ως προεδρεύον Πανεπιστήμιο του SAR Greece, συντονίζει τις δράσεις για την υποστήριξη ακαδημαϊκών και ερευνητών από διάφορες χώρες (πιο πρόσφατα από την Ουκρανία). Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχει τακτική επικοινωνία και ενημέρωση του εκάστοτε Υφυπουργού Παιδείας για θέματα Ανώτατης Εκπαίδευσης και έχουν γίνει σημαντικές ενέργειες προς την κατεύθυνση δημιουργίας εθνικού προγράμματος υποτροφιών για ερευνητές σε κίνδυνο. Παράλληλα, το SAR Greece αναζητεί εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης (π.χ. από ιδίους πόρους των Πανεπιστημίων ή ιδιωτικούς φορείς) για τη δημιουργία προσωρινών θέσεων για διωκόμενους/απειλούμενους ακαδημαϊκούς στα ελληνικά ΑΕΙ. Το SAR Greece από την ίδρυσή του ενημερώνει τακτικά τις Πρυτανικές Αρχές των ΑΕΙ κατά τις Συνόδους των Πρυτάνεων. Η ανταπόκριση είναι πάντα πολύ θετική. Μάλιστα, στα πορίσματα της 106ης Συνόδου Πρυτάνεων, τον Ιούλιο του 2024, τονίστηκε σαφώς η ανάγκη για την υποστήριξη των δράσεων των Πανεπιστημίων-μελών του Scholars at Risk με την στήριξη και τη συνεργασία του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. και του Ι.Κ.Υ. 

Η διεξαγωγή του Διεθνούς Συνεδρίου SAR Global Congress 2027 στο ΑΠΘ έχει τη θερμή υποστήριξη των Πρυτανικών Αρχών και του αρμόδιου Αντιπρύτανη Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας, Δια Βίου Μάθησης και Φοιτητικής Μέριμνας, Καθηγητή κ. Ιάκωβου Μιχαηλίδη και αποτελεί διεθνή αναγνώριση της συμβολής των ελληνικών Πανεπιστήμιων-μελών του SAR Greece στην έμπρακτη προάσπιση της ακαδημαϊκής ελευθερίας και του ηγετικού τους ρόλου στην Νοτιο-ανατολική Ευρώπη. Απευθύνουμε ανοιχτό κάλεσμα προς όλα τα ελληνικά ΑΕΙ να συμμετάσχουν ενεργά στο Συνέδριο και να πλαισιώσουν το ελληνικό τμήμα του Scholars at Risk (SAR Greece). Η ενεργός συμβολή της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας είναι καθοριστική για την προάσπιση της ακαδημαϊκής ελευθερίας και την έμπρακτη υποστήριξη των απειλούμενων επιστημόνων μέσω και της υλοποίησης ενός εθνικού προγράμματος υποτροφιών με την υποστήριξη του ΥΠΑΙΘΑ και του ΙΚΥ.