Ανακοίνωση της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Διοίκησης για την ενιαία εφαρμογή νομοθεσίας επί ενδικοφανών προσφυγών - υποχρεωτική ανάρτηση εγκύκλιων οδηγιών στις ιστοσελίδες των φορέων

Α. Με τις πρόσφατες διατάξεις του άρθρου 10 του ν. 5293/2026 (Α΄ 57) προστέθηκε στον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45) άρθρο 25Α για την ενιαία εφαρμογή νομοθεσίας επί ενδικοφανών προσφυγών. Ειδικότερα, στην εν λόγω ρύθμιση προβλέπονται τα ακόλουθα:

1. Οι ενδικοφανείς προσφυγές της παρ. 2 του άρθρου 25, που υποβάλλονται  ενώπιον φορέων του πρώτου εδαφίου του άρθρου 1, εξετάζονται υποχρεωτικά από  ενιαίο κεντρικό όργανο εξέτασης προσφυγών του εκάστοτε φορέα, το οποίο μπορεί  να αποτελείται από περισσότερα κλιμάκια.

2. Δεν επιτρέπεται η εξέταση ενδικοφανών προσφυγών από όργανα με καθορισμένη τοπική αρμοδιότητα.

3. Η χρήση ηλεκτρονικών μέσων τεχνολογίας, πληροφορίας και επικοινωνιών (ΤΠΕ) (τηλεδιάσκεψη) για τη διεξαγωγή της συνεδρίασης των οργάνων της παρ. 1,  παρέχεται ως δυνατότητα στον διοικούμενο, σε περίπτωση που  η ενδικοφανής προσφυγή έχει υποβληθεί σε περιφερειακή υπηρεσία του φορέα,  προκειμένου να επιλέξει εάν θα συμμετέχει στη συνεδρίαση μέσω τηλεδιάσκεψης ή  με αυτοπρόσωπη παρουσία.

4. Οι ενδικοφανείς προσφυγές δύνανται να υποβάλλονται και ηλεκτρονικά μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης (gov.gr).

5. Με αποφάσεις των οργάνων διοίκησης των φορέων της παρ. 1, συστήνονται νέακεντρικά όργανα εξέτασης ενδικοφανών προσφυγών και καταργούνται ή συγχωνεύονται σε ενιαία κεντρικά όργανα, προϋφιστάμενα τοπικά όργανα. Με τις ίδιες αποφάσεις καθορίζεται ο τρόπος συγκρότησης, η σύνθεση των οργάνων αυτών, στα οποία δύνανται να προεδρεύουν και να συμμετέχουν λειτουργοί του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους μετά από σύμφωνη γνώμη του Προέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η σύγκλησή τους, η διαδικασία υποβολής και εξέτασης των προσφυγών, η συχνότητα και ο τρόπος διεξαγωγής των συνεδριάσεων, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για τη λειτουργία των νέων οργάνων, συμπεριλαμβανομένης της λειτουργίας τους με τη χρήση των ΤΠΕ του ν. 4727/2020 (Α’ 184). Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού δύναται να καθορίζεται, κατά παρέκκλιση των κείμενων διατάξεων, αμοιβή ή αποζημίωση των συμμετεχόντων στα όργανα αυτά.

6. Το παρόν άρθρο δεν καταλαμβάνει τους φορείς, στους οποίους υφίσταται ήδη κεντρικό όργανο εξέτασης ενδικοφανών προσφυγών, καθώς και τους φορείς εξέτασης ενδικοφανών προσφυγών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4495/2017 (Α’ 167).

7. Οι φορείς της παρ. 1 εκδίδουν τις αποφάσεις της παρ. 5 το αργότερο εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος. Μετά την 1η Ιανουαρίου 2027 δεν εξετάζονται ενδικοφανείς προσφυγές από όργανα με καθορισμένη τοπική αρμοδιότητα.».

Β. Υπενθυμίζονται οι διατάξεις του άρθρου 6 του ν. 5293/2026 περί υποχρεωτικής ανάρτησης εγκύκλιων οδηγιών στις ιστοσελίδες των φορέων, καθώς και η υπό στοιχεία ΔΙΔΔΔΗ/Φ.18/οικ.13642/6-8-2026 σχετική εγκύκλιος της υπηρεσίας μας [ΑΔΑ: ΨΗΝΟ46ΜΤΛ6-2ΒΝ].

Η ως άνω υποχρέωση δεν περιορίζεται στις αναρτητέες στο Πρόγραμμα «Διαύγεια» εγκυκλίους, δηλαδή αυτές που εκδόθηκαν μετά τη θέση σε ισχύ των σχετικών με το Πρόγραμμα «Διαύγεια» διατάξεων του ν. 3861/2010, ούτε στις προσδιοριζόμενες ως «ερμηνευτικές» εγκυκλίους ή εγκυκλίους «για την εφαρμογή της νομοθεσίας» κατά τις διατάξεις της περ. 5, παρ. 4 του άρθρου 2 του ν. 3861/2010 ή της ισχύουσας σήμερα περ. (ε), παρ. 3 του άρθρου 76 ν. 4727/2020, αλλά καταλαμβάνει τις ισχύουσες σήμερα εγκυκλίους στο σύνολό τους, ανεξαρτήτως της χρονολογίας  έκδοσής τους.

Και τούτο επειδή στόχος των ρυθμίσεων αυτών είναι οι διοικούμενοι να γνωρίζουν εγκαίρως και με ακρίβεια την ισχύουσα, επικαιροποιημένη ερμηνεία που δίνει η υπηρεσία σε νομοθετικό ή κανονιστικό κείμενο που τους αφορά. Άλλωστε, οι προγενέστερες του 2010 εγκύκλιοι είναι ακριβώς εκείνες που οι ενδιαφερόμενοι δυσκολεύονται να εντοπίσουν. Είναι αυτονόητο ότι για τις εγκυκλίους αυτές αρκεί η ανάρτηση στην ιστοσελίδα του φορέα και δεν απαιτείται εκ των υστέρων ανάρτηση στο Πρόγραμμα «Διαύγεια».

Περαιτέρω, επισημαίνεται ότι στις ιστοσελίδες των φορέων αναρτώνται τα πλήρη κείμενα των εγκυκλίων όπως εκδόθηκαν, με τον αριθμό πρωτοκόλλου, την ημερομηνία, τον υπογράφοντα και, όπου υπάρχει, τον ΑΔΑ, ανεξάρτητα από τη μορφή του σχετικού αρχείου (αρχείο κειμένου, PDF κ.λπ). Δεν αρκεί ενημερωτικό κείμενο ή περίληψη. Ό,τι παύει ή διατηρείται σε ισχύ είναι η εγκύκλιος, άρα αυτή πρέπει να είναι αναρτημένη. Επιπλέον, η περ. β) της παρ. 2 επιβάλλει τον διακριτό προσδιορισμό των τμημάτων που δεν ισχύουν πλέον, κάτι που προϋποθέτει το πλήρες κείμενο. Συνοδευτικό επεξηγηματικό κείμενο προς τους πολίτες επιτρέπεται και είναι επιθυμητό, ως πρόσθετη διευκόλυνση ενημέρωσης και όχι ως 3υποκατάστατο. Τέλος, η σήμανση των τμημάτων που δεν ισχύουν γίνεται με σημείωση πάνω ή δίπλα στο αναρτημένο κείμενο, χωρίς επανέκδοση της εγκυκλίου.

Κατόπιν των προεκτεθέντων, παρακαλούμε τις αρμόδιες για τη διοικητική υποστήριξη οργανικές μονάδες των φορέων, να συντονίσουν τις απαιτούμενες ενέργειες των μονάδων που εκδίδουν εγκύκλιες οδηγίες εντός του φορέα τους, δεδομένου ότι, βάσει των μεταβατικών διατάξεων του άρθρου 20 του ν. 5293/2026, από την 1η  Οκτωβρίου 2026, ισχυρές κατά την έναρξη ισχύος του ν. 5293/2026 εγκύκλιες οδηγίες  παύουν να ισχύουν μέχρι να πληρωθούν οι απαιτήσεις του άρθρου 6 του νόμου. 

Ο Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Διοίκησης Ιωάννης Φουστανάκης